Vanochtend had ik een podcastinterview met Jaap Vermeulen van Radio Nuance, een radiostation dat via podcasts ruimte wil bieden aan nuance in een tijd waarin maatschappelijke discussies steeds vaker leiden tot polarisatie en zwart-witdenken.

Een gesprek zonder camera. Alleen een stem aan de telefoon, vragen die gesteld werden en onverdeelde aandacht. Wat een zegen was dat.

Luisteren zonder (voor)oordeel en labels

Als ik de discussies op social media zie, en in de politiek waarin we dat uitvergroot zien, lijken we het vermogen kwijt te raken om echt naar elkaar te luisteren zonder direct een oordeel klaar te hebben. Binnen enkele seconden plaatsen we elkaar in een hokje. Extreem links of extreem rechts. Wappie of volgzaam schaap. Fascist of pacifist. Spiritueel of wetenschappelijk. Slachtoffer of dader.

Zodra het label geplakt is, stopt daarmee ook de nieuwsgierigheid. Wat beweegt mensen? Welk verhaal schuilt er achter hun stellingname? Wat wordt uitvergroot en wat wordt niet eens belicht of besproken, terwijl het net zo belangrijk is?

Kleur of zwart-wit?

Dat fascineert mij, omdat ik in mijn werk juist heb geleerd dat de werkelijkheid meestal veel complexer is dan we op het eerste gezicht denken. Kunnen we voorbij zwart-witdenken en de schakering aan kleuren bij elkaar zien?

Mijn partner doet niet wat ik wil…

Wanneer ik met mensen werk rond trauma, relaties of familiepatronen blijkt bijna altijd dat achter gedrag een verhaal schuilgaat. Regelmatig komen er stellen in mijn praktijk waarbij beide partners ervan overtuigd zijn dat de ander het probleem is. Ze wachten erop of hopen dat deze verandert en voelen zich machteloos zolang dat niet gebeurt. Daarbij kijken ze mij aan in het verlangen hen te redden. Zodra ik doorvraag, blijkt dat achter de verwijten vaak dezelfde verlangens schuilgaan: gezien worden, gehoord worden, erkend worden in hun pijn en afwijzing. Een verlangen naar geliefd zijn.

Onder iedere negatieve emotie schuilt een verlangen. Achter boosheid zit het verlangen om respect te ontvangen voor de eigen grenzen. Achter verdriet schuilt het verlies van liefde of aandacht. Onder controle schuilt een verlangen naar veiligheid. Iedere werkelijkheid kent meer lagen dan we aanvankelijk zien, ook de lagen van ons onderbewuste.

De dramadriehoek en polarisatie

Voor mij is dat ook de reden waarom de dramadriehoek zo hardnekkig is. Zodra wij iemand of onszelf aanwijzen als slachtoffer, dader of redder, creëren we een versimpeling van de werkelijkheid waarbij we gevangen raken in een destructieve communicatiedynamiek. We verliezen daarbij iets essentieels uit het oog, namelijk dat ieder mens meer is dan de rol die hij of zij op dat moment laat zien. Daarbij heeft ieder mens in wezen dezelfde verlangens: geaccepteerd worden in wie je bent, verbinding, liefde, zorg, erkenning, vertrouwen en veiligheid.

Van dramadriehoek naar droomleven

In onze tweedaagse training Van dramadriehoek naar droomleven, op 8 en 9 juni, onderzoeken we precies dat mechanisme. Niet alleen in maatschappelijke discussies, maar vooral in onszelf. Waar veroordeel ik? Waar voel ik me slachtoffer? Waar klaag ik de ander aan? Waar probeer ik anderen te redden? En wat gebeurt er wanneer ik bereid ben om met meer bewustzijn naar mezelf én naar de ander te kijken? Wat verandert er als ik compassie kan voelen, of eigenaarschap neem voor mijn leven en de situaties die zich daarin aandienen? Interesse? Mail me, of app me op 06-45550680, ook als je maar één dag mee wilt of kunt doen.

Mening of bewustzijn?

Voor mij begint bewustzijn niet met het hebben van de juiste mening. Het begint met het vermogen om meerdere werkelijkheden naast elkaar te laten bestaan. Om te zien dat ieder mens een eigen levensdoel en verhaal heeft waarin hij of zij de dualiteit van deze planeet ervaart. Misschien is dat wel de diepste betekenis van nuance.

Ik ben heel blij dat ik de mogelijkheid heb gekregen om mijn verhaal te doen bij Radio Nuance. Om zo andere mensen te kunnen inspireren en even stil te laten staan bij een andere werkelijkheid die zich in ieder geval in mijn leven aandiende.
Binnenkort online.